تأمینکنندگان غذای محروم از غذا: تحلیل مکانی-زمانی و پیشبینی ناامنی غذایی با استفاده از هوش مصنوعی مکانی (GeoAI) در نواحی روستایی ایران در دوره 1403-1392
درسالهای اخیر ناامنی غذایی در ایران تحت تأثیر تورم بالا، کاهش قدرت خرید و اصلاحات اساسی در سیاستهای یارانهای تشدید شده و بهطور فزایندهای به مناطق روستایی گسترش یافته است. رویکردهای متعارف سنجش ناامنی غذایی غالباً از درک ناهمگنی فضایی درونسرزمینی ناتواناند. این مطالعه با هدف رفع این کاستی، تغییرات فضایی–زمانی ناامنی غذایی در نواحی روستایی ایران را بررسی کرده و الگوهای احتمالی آن را با بهرهگیری از چارچوبی مبتنی بر هوش مصنوعی مکانی (GeoAI) پیشبینی میکند.
در این پژوهش از شاخص(FGT) مبتنی بر دادههای سالانه طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوار (HIES) طی دوره ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۲ استفاده شد. پویاییهای مکانی با بهرهگیری از شاخص موران (Moran’s I) و شاخصهای محلی وابستگی فضایی (LISA) ارزیابی شد. نتایج نشان داد که در سال ۱۳۹۲ حدود 39 درصد از خانوارهای نمونه در 110 شهرستان با ناامنی غذایی مواجه بودهاند که عمدتاً در مناطق مرکزی، شرقی و جنوبی کشور متمرکز بوده است. در بازه ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲، شیوع ناامنی غذایی به بیش از 60 درصد افزایش یافته و دامنه جغرافیایی آن به 250 شهرستان گسترش یافته است.
شکاف ناامنی غذایی—بهعنوان فاصله از حداقل نیاز روزانه ۲۱۰۰ کیلوکالری—از 24 درصد در سال ۱۳۹۲ به بیش از 27 درصد در سال ۱۴۰۲ افزایش یافته و شدت ناامنی غذایی نیز حدود 13 درصد رشد کرده است. برآوردها تا سال ۱۴۰5 نشان میدهد که بیش از 60 درصد خانوارها ممکن است با ناامنی غذایی مواجه شوند. یافتهها بر ضرورت فوری اتخاذ سیاستهای تثبیت اقتصادی و مداخلات منطقهای هدفمند در حوزه امنیت غذایی تأکید دارد.
گلی, علی, & ملکی, وحید. (1405). تأمینکنندگان غذای محروم از غذا: تحلیل مکانی-زمانی و پیشبینی ناامنی غذایی با استفاده از هوش مصنوعی مکانی (GeoAI) در نواحی روستایی ایران در دوره 1403-1392. جغرافیا و پایداری محیط, (), -. doi: 10.22126/ges.2026.13727.2970
MLA
علی گلی; وحید ملکی. "تأمینکنندگان غذای محروم از غذا: تحلیل مکانی-زمانی و پیشبینی ناامنی غذایی با استفاده از هوش مصنوعی مکانی (GeoAI) در نواحی روستایی ایران در دوره 1403-1392". جغرافیا و پایداری محیط, , , 1405, -. doi: 10.22126/ges.2026.13727.2970
HARVARD
گلی, علی, ملکی, وحید. (1405). 'تأمینکنندگان غذای محروم از غذا: تحلیل مکانی-زمانی و پیشبینی ناامنی غذایی با استفاده از هوش مصنوعی مکانی (GeoAI) در نواحی روستایی ایران در دوره 1403-1392', جغرافیا و پایداری محیط, (), pp. -. doi: 10.22126/ges.2026.13727.2970
VANCOUVER
گلی, علی, ملکی, وحید. تأمینکنندگان غذای محروم از غذا: تحلیل مکانی-زمانی و پیشبینی ناامنی غذایی با استفاده از هوش مصنوعی مکانی (GeoAI) در نواحی روستایی ایران در دوره 1403-1392. جغرافیا و پایداری محیط, 1405; (): -. doi: 10.22126/ges.2026.13727.2970
)