1
دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ایران.
2
دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ایران.
3
عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس تهران
10.22126/ges.2026.12294.2885
چکیده
افزایش فشارهای شهری و زیستمحیطی، احیای پایدار رودخانههای شهری مانند قشلاق سنندج را به یک ضرورت تبدیل کرده است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و تحلیل تطبیقی، کاربرد استراتژی «طب سوزنی شهری» را بهعنوان راهبردی نوین و متناسب برای پایداری محیطی این رودخانه بررسی میکند. با بنچمارکینگ سه پروژه موفق جهانی (چئونگیچئون سئول، جزیره شناور بروژ و ساحل کاستروپ کپنهاگ)، یافتهها نشان میدهد مداخلات کوچکمقیاس، هدفمند و کمهزینهای مانند ایجاد فضاهای سبز ساحلی، سیستمهای تصفیه طبیعی و مسیرهای پیادهرو میتواند بهطور همزمان کیفیت اکولوژیک (افزایش تنوع زیستی، بهبود کیفیت آب)، تعامل اجتماعی و رونق اقتصادی را تقویت کند. تناسب این استراتژی برای رودخانه قشلاق، نه از شباهت ظاهری به نمونههای جهانی، بلکه از قابلیت ذاتی آن در پاسخگویی به بافت محلی ناشی میشود. ماهیت کمهزینه و مشارکتی آن با محدودیت منابع مالی شهرداری سنندج و نیاز به هماهنگی بیننهادی سازگار است. ازسویدیگر، این رویکرد با شناسایی و هدفگیری «نقاط حساس» محلی (مانند کانونهای آلودگی، اطراف پل تاریخی قشلاق یا محلات فرسوده مجاور)، قادر است با مداخلاتی هوشمندانه، چرخه معیوب آلودگی و تخریب را شکسته و اثرات مثبت را به کل سیستم رودخانه منتشر کند. درنتیجه، طب سوزنی شهری با رویکردی کلنگر و انعطافپذیر، راهبردی عملی و پایدار برای تبدیل قشلاق به یک شریان حیاتی و سبز شهری ارائه میدهد.
)