تحلیل تطبیقی استراتژی طب سوزنی در پایداری محیطی رودخانه‎های شهری (نمونه موردی: رودخانه قشلاق سنندج)‎‎

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه جغرافیا و برنامه‎ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران.

چکیده

افزایش فشارهای شهری و محیط‎زیستی، احیای پایدار رودخانه‎های شهری مانند قشلاق سنندج را به یک ضرورت تبدیل کرده است. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و تحلیل تطبیقی، کاربرد راهبرد «طب سوزنی شهری» را به‎عنوان راهبردی نوین و متناسب برای پایداری محیطی این رودخانه بررسی می‎کند. با مبنا قراردادن (بنچ‎مارکینگ) سه طرح موفق جهانی (چئونگیچئون سئول، جزیره شناور بروژ و ساحل کاستروپ کپنهاگ)، یافته‎ها نشان می‎دهد مداخلات کوچک‎مقیاس، هدفمند و کم‎هزینه‎ای مانند ایجاد فضاهای سبز ساحلی، سیستم‎های تصفیه طبیعی و مسیرهای پیاده‎رو می‎تواند به طور هم‎زمان کیفیت اکولوژیک (افزایش تنوع زیستی، بهبود کیفیت آب)، تعامل اجتماعی و رونق اقتصادی را تقویت کند. تناسب این راهبرد برای رودخانه قشلاق، نه از شباهت ظاهری به نمونه‎های جهانی، بلکه از قابلیت ذاتی آن در پاسخگویی به بافت محلی ناشی می‎شود. ماهیت کم‎هزینه و مشارکتی آن با محدودیت منابع مالی شهرداری سنندج و نیاز به هماهنگی بین نهادی سازگار است. از‎سوی‎دیگر، این رویکرد با شناسایی و هدف‎گیری «نقاط حساس» محلی (مانند کانون‎های آلودگی، اطراف پل تاریخی قشلاق یا محلات فرسوده مجاور)، قادر است با مداخلاتی هوشمندانه، چرخه معیوب آلودگی و تخریب را شکسته و اثرات مثبت را به کل سیستم رودخانه منتشر کند. درنتیجه، طب سوزنی شهری با رویکردی کل‎نگر و انعطاف‎پذیر، راهبردی عملی و پایدار برای تبدیل قشلاق به یک شریان حیاتی و سبز شهری ارائه می‎دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


تیغ‎مند، سمیه جهان؛ زینی‎وند، یاسین؛ موسوی ندوشن، سید معین (1398). ساماندهی فضای- مکانی حاشیه رودخانه‎های شهری بارویکرد توسعه گردشگری (نمونه موردی شهرستان پلدختر). پژوهشات کاربردی علوم جغرافیایی،۲۳(۶۸). http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3394-fa.html
مثنوی، محمدرضا؛ تاسا، حمید؛ کافی، محسن؛ دیناروندی، مرتضی (1392). ارزیابی بصری منظر رود دره قشلاق به منظور توسعة گردشگری، محیط شناسی، 39 (1). 133-143. https://doi.org/10.22059/jes.2013.30397
هنرور، جمال‎الدین؛ طبرسا، محمد علی (1398). راهبردهای فضایی ساماندهی حاشیه رودخانه درکه با رویکرد ارتقاء سلامت شهروندان؛ حد فاصل پل مدیریت - پل همت، نشریه پژوهشات کاربردی علوم جغرافیایی، 22(67). 221 -240. https://doi.org/10. 52547/jgs.22.67.221