این پژوهش با هدف بررسی اثر قرق بلندمدت (۱۵ ساله) بر ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک در مراتع خشک و نیمهخشک منطقه کوته شهرستان خاش انجام شد. برای این منظور، دو سایت شامل مرتع قرقشده و مرتع چرای شده با شرایط توپوگرافی مشابه انتخاب شدند. نمونهبرداری پوشش گیاهی و خاک از دو عمق ۰ تا ۱۵ و ۱۵ تا ۳۰ سانتیمتر انجام شد و پارامترهایی نظیر بافت خاک، اسیدیته، هدایت الکتریکی، کربن آلی، نیتروژن کل، فسفر، پتاسیم و جرم مخصوص ظاهری خاک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از تجزیه وتحلیل دادهها نشان داد که قرق موجب افزایش معنادار پوشش تاجی (۳/۳۲ در مقابل ۹/۱۰ درصد)، لاشبرگ و تنوع گونههای گیاهی شده است. همچنین در عمق ۰ تا ۱۵ سانتیمتر، میزان کربن آلی (۴۸/۰ در برابر ۲۴/۰ درصد) و نیتروژن کل (۰۵۲/۰ در برابر ۰۲۲/۰ درصد) در منطقه قرق بهطور معناداری بیشتر بود، در حالیکه وزن مخصوص ظاهری، فسفر و پتاسیم قابلدسترس در مرتع چرایشده بالاتر گزارش شد. در عمق ۱۵ تا ۳۰ سانتیمتر نیز کربن آلی (۳۳/۰ در برابر ۲۳/۰ درصد) و نیتروژن کل در قرق بیشتر بود، اما تفاوتی در ترکیب بافت خاک میان دو منطقه مشاهده نشد. همچنین مقادیر pH و هدایت الکتریکی در هر دو عمق در منطقه قرق کمتر یا مشابه مراتع چرایشده بود که بیانگر بهبود نسبی کیفیت خاک تحت تأثیر قرق بلندمدت است. این نتایج نشان میدهد که قرق بلندمدت با بهبود شاخصهای کلیدی خاک میتواند زمینهساز افزایش پایداری و کارکرد اکولوژیکی مراتع در شرایط خشک و نیمهخشک باشد.
)