ارزیابی تغییرات زمانی–مکانی آبگیری تالاب میقان بر پایه سری زمانی تصاویر ماهواره‌ای در محیط GOOGLE EARTH ENGINE

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهش، بخش تحقیقات بیابان، موسسه تحقیقات جنگل‏ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

10.22126/ges.2026.14018.2992

چکیده

تالاب میقان طی دهه‌های اخیر با نوسانات شدید هیدرولوژیکی و کاهش پایداری آبگیری مواجه بوده است. در این پژوهش، تالاب میقان طی بازه ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۴ با استفاده از تصاویر لندست ۵، ۷ و ۸ در محیط Google Earth Engine پایش شده است. هدف، تحلیل تغییرات مکانی‑زمانی پهنه آبی و ارزیابی ناپایداری هیدرولوژیکی با بهره‌گیری از شاخص NDWI و الگوریتم‌های Transition و Seasonality از مجموعه داده JRC-GSW بود. نتایج نشان داد متوسط مساحت پهنه آبی از 10.7 کیلومترمربع (۲۰۰۴‑۱۹۹۵) به 3.9 کیلومترمربع (۲۰۱۴‑۲۰۰۵) کاهش و سپس به 19.8 کیلومترمربع (۲۰۲۴‑۲۰۱۵) افزایش یافته است. بیش از ۸۰ درصد آبگیری سالانه در زمستان و بهار رخ می‌دهد. الگوریتم Seasonality مشخص کرد ۲۵ درصد تالاب همیشه خشک، حدود ۷۰ درصد تنها ۱ تا ۵ ماه در سال آبدار و فقط 4.5 درصد دارای پوشش آبی پایدار است. نتایج Transition نیز نشان‌دهنده تبدیل بخشی از پهنه‌های فصلی به دائمی و ظهور پهنه‌های فصلی جدید است. به طور کلی، رژیم هیدرولوژیکی تالاب طی سه دهه شدیداً ناپایدار شده و به سیستمی فصلی و وابسته به رویدادهای کوتاه‌مدت اقلیمی تبدیل گردیده که تهدیدی جدی برای کارکردهای اکولوژیکی آن محسوب می‌شود. نوآوری پژوهش در تلفیق تحلیل‌های ماهانه بلندمدت با NDWI و الگوریتم‌های Transition و Seasonality در بستر GEE است که پایش مستمر، مدیریت منابع آب و برنامه‌ریزی احیای تالاب را فراهم می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

جغرافیا و پایداری محیط

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 30 تیر 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار