ارزیابی فرونشست زمین متأثر از افت تراز آبخوان‌ها و تغییرات کاربری اراضی در دشت ماهیدشت کرمانشاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشکده ابیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه ژئومورفولوژی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

3 گروه ژئومورفولوژی دانشگاه خوارزمی

چکیده

فرونشست زمین یکی از مخاطرات ژئومورفولوژیکی پیچیده و چند علتی است که در دهه‌های اخیر، به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران شدت یافته است. این پدیده تحت تأثیر عوامل طبیعی و انسانی رخ می‌دهد. پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش تغییرات کاربری اراضی و افت منابع آب زیرزمینی در تشدید فرونشست زمین در دشت ماهیدشت استان کرمانشاه انجام‌شده است. برای دستیابی به این هدف، از ترکیب تکنیک تداخل‌سنجی راداری (SBAS-InSAR)، داده‌های چاه‌های پیزومتری و تحلیل تصاویر ماهواره ایی لندست در تغییرات کاربری اراضی در بازه زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۲ استفاده شد. تصاویر Sentinel-1 در بازه ژانویه ۲۰۲۲ تا جولای ۲۰۲۴ پردازش و نقشه نرخ جابه‌جایی قائم تهیه گردید. نتایج نشان داد که بیشترین نرخ فرونشست (تا ۴۰ میلی‌متر در سال) در نواحی شرقی و شمالی دشت رخ‌داده و با افت شدید سطح ایستابی (تا ۲۶.۹۸- متر) و تبدیل کشت دیم به آبی هم‌پوشانی دارد. این هم‌زمانی مکانی، نقش عوامل انسانی را در بروز فرونشست تأیید می‌کند. ادامه روند فعلی می‌تواند تهدیدی جدی برای منابع آب، خاک، کاهش کیفیت آب و فرسایش خاک در منطقه باشد. یافته‌ها بر ضرورت مداخلات مدیریتی، پایش مستمر و اصلاح سیاست‌های بهره‌برداری تأکیددارند.ادامه روند فعلی می‌تواند تهدیدی جدی برای منابع آب، خاک، کاهش کیفیت آب و فرسایش خاک در منطقه باشد. یافته‌ها بر ضرورت مداخلات مدیریتی، پایش مستمر و اصلاح سیاست‌های بهره‌برداری تأکیددارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

جغرافیا و پایداری محیط

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 20 خرداد 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار