بررسی نقش سرمایه انسانی توانمند در توسعه کارآفرینی گردشگری پایدار روستایی (موردمطالعه: شهرستان رشت)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه برنامه‎ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

چکیده

هم‌اکنون در سطح جهان این آگاهی وجود دارد که در اقتصاد محلی مبتنی بر دانش و تخصص‎گرایی، وجود نیروی انسانی کارآمد و با انگیزه، محرک اصلی توسعه پایدار است. کارآفرینی در گردشگری به‌عنوان یک حوزه اقتصادی مهم در کشورهای درحال‌توسعه و به‌طور اخص ایران و شهرستان رشت، به کارآفرینان ماهر جهت رفع ناپایداری‌های آن نیاز دارد. این مطالعه باهدف بررسی نقش این سرمایه در توسعه کارآفرینی گردشگری در سکونتگاه‌های روستایی شهرستان رشت انجام‌شده که ازنظر هدف، کاربردی و گردآوری داده‌ها توصیفی- پیمایشی و ابزار گردآوری آن پرسش‎نامه محقق ساخته است. مؤلفه‌ها گردآوری‌شده از طریق مصاحبه با خبرگان، کارشناسان و مدیران محلی با نمونه‌گیری هدفمند یا غیر احتمالی گلوله برفی انجام شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از مدل ISM و با تحلیل MICMAC نوع مؤلفه‌ها با توجه به اثرگذاری و اثرپذیری بر سایر مؤلفه‌ها مشخص شد. پس از تعیین ارتباط و سطح هر مؤلفه نتایج حاکی از دو سطح بود که بدین ترتیب مؤلفه‌های اثرگذار این مطالعه دو مؤلفه (C2) از شاخص آموزشی و (C10) از شاخص اقتصادی و باقدرت نفوذ 10 و 14 می‌باشند. 15 مولفه دیگر پژوهش، (C1, C3, C4, C5, C6, C7, C8, C9, C11, C12, C13, ..C16, C17)، به ترتیب باقدرت نفوذ (4، 4، 3، 6، 8، 9، 7، 15، 15، 16، 8، 5، 10، 7، 11) در سطح دوم قرارگرفته‌اند. این مؤلفه‌ها تاثیرگذاری کمتری داشته، اما به عنوان زیرساخت های حیاتی، جهت توانمند نمودن نیروی انسانی و کارآفرینان ماهر باید روی آن‌ها سرمایه‌گذاری نمود. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


ایمانی، بهرام؛اکبری، زهرا (1402). شناسایی عوامل مؤثر بر نارسایی‌های سیاست‌گذاری توسعه روستایی در ایران. مجله جغرافیا و توسعه، 21(72)، 63-90. https://doi. rg/10.22111/gdij.2023.44289.3475
بکان، سلیل؛ جهانیان، رمضان؛ ایران‌نژاد، پریسا (1402). طراحی الگوی توسعه کارآفرینی مبتنی بر توسعه پایدار در آموزش‌وپرورش و شواهدی از مدارس استان البرز. مطالعات راهبردی بسیج، 26(98)، 75-109.‏ https://civilica.com/doc/1778246/
توحیدفام، محمد(1397). حکمرانی خوب و نظام تأمین اجتماعی، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول.
حیدری ساربان، وکیل (1402). فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات پارادایمی نو در توسعه روستایی، تهران، نشر اندیشه احسان، چاپ اول.
رحمانی‌نژاد، محمد؛ شریفی هشجین، شهرام (1402). بررسی تحولات کاربری اراضی شهرستان رشت با استفاده از آنالیز تصاویر ماهواره‌ای. مجله مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی، 4(3)،69-88. https://doi.org/10.22124/gscaj.2023. 22961.1193
زحمتکش ممتاز، جواد؛ افراخته، حسن؛ ریاحی، وحید (1402). مدل‌سازی عوامل نهادی مؤثر بر توسعه کارآفرینی (مطالعه موردی: ناحیه روستایی نسا در شهرستان کرج). مجله پژوهش و برنامه‌ریزی روستایی، 13(1)، 95-118.‏ https://doi.org/10.22067/ jrrp.v13i1.2310-1089
زندیه، شهرام (1401).کارآفرینی روستایی از مدل تا عمل، تهران، نشر هوشمند تدبیر، چاپ اول.
سالنامه آماری استان گیلان (1400). معاونت آمار و اطلاعات برنامه‌وبودجه استان گیلان.
شرفی، لیلا؛ زرافشانی، کیومرث (1404). مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) عوامل مؤثر بر ورشکستگی آب در دشت ممنوعه ماهی دشت: دستاوردهایی برای سیاست‌گذاران حوزه آب. مجله جغرافیا و پایداری محیط، 15(2)، 63-88.https://doi.org/10. 22126/GES.2025:11477.2809
فتوحی، مجید؛ حسینی نیا، غلامحسین؛ سجادی، سید مجتبی (1400). اثرات گردشگری کشاورزی بر توسعه کارآفرینی روستایی با محوریت توسعه پایدار (مطالعه موردی: روستاهای شاخص استان یزد). کاوش‌های جغرافیایی مناطق بیابانی، 9(2)، 245-267. https://dor. sc.ac/dor/20.1001.1.2345332.1400.9.2.11.5