امکان‎سنجی توسعه روستاهای هوشمند در دهستان سرفیروزآباد شهرستان کرمانشاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

چکیده

روستاهای هوشمند فرصت‎های کارآفرینی در کشاورزی را تسهیل، خدمات بهداشتی، آموزشی و زیرساختی را ارتقای، بهره‎وری بهینه از منابع و پایداری توسعه در نواحی روستایی را تضمین و منجر به بهبود کیفیت زندگی گردند. نیاز به ایجاد روستاهای هوشمند در کشور علی‎الخصوص استان کرمانشاه، ضروری است؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف شناسایی شاخص‎ها و امکان‎سنجی توسعه روستایی هوشمند در دهستان سرفیروزآباد انجام شد تا بتوان گامی مثبت در جهت بهبود وضعیت روستاهای دهستان سرفیروزآباد و توسعه روستاهای هوشمند در این استان برداشت. پژوهش از نظر هدف کاربردی، از لحاظ ماهیت و روش توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر پیمایش بود. جامعه آماری پژوهش را، سرپرستان خانوارهای ساکن در روستاهای دهستان سرفیروزآباد شهرستان کرمانشاه به تعداد ۲۹۹۹ تشکیل دادند. جهت تعیین حجم نمونه از جدول کرجسی و مورگان استفاده شد که تعداد ۳۴۱ خانوار به‎عنوان نمونه و روش نمونه‎گیری تصادفی طبقه‎ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‎ها، پرسش‌نامه محقق ساخته بود که روایی و پایایی آن با روش پانل متخصصان و ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. تحلیل داده‎ها در نرم‎افزار SPSS2026 انجام شد. نتایج نشان داد که شاخص‎های فرهنگ و پذیرش اجتماعی و پایداری زیست‎محیطی به ترتیب دارای بهترین و بدترین وضعیت در روستاهای موردمطالعه بودند. همچنین نتایج حاکی از وضعیت نامطلوب روستاهای دهستان سرفیروزآباد از نظر شاخص‎های توسعه روستایی هوشمند بود. توسعه روستایی هوشمند در دهستان سرفیروزآباد نیازمند یک رویکرد جامع و هم‌افزا است و دولت می‌بایست از رهیافت پروژه‌ای برای توسعه روستاهای هوشمند استفاده کند و این هدف را به‌عنوان یک پروژه ملی در دستور کار خود قرار دهد. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


بابائی، نگین؛ تقیلو، علی‎اکبر؛ موقری، عیرضا (۱۴۰۰). روستاهای هوشمند راهبردی برای توسعه پایدار (مطالعه موردی: دهستان نازلو شهرستان ارومیه). فصلنامه مهندسی جغرافیایی سرزمین، ۵(۹)، ۲۹-۴۲. https://doi.org/20.1001.1.25381490. 1400.5.1.3.3
باتمانی، الهام؛ زراعت‎کیش، سیدیعقوب (۱۴۰۰). درجه توسعه‎یافتگی روستاهای استان کرمانشاه (کاربرد روش تاکسونومی عددی). تحقیقات اقتصاد کشاورزی، ۱۳(۲)، ۱-۲۴. https://civilica.com/doc/1541990
سند توسعه روستایی (۱۳۹۵). شورای برنامهریزی توسعه روستایی و عشایری و توانمندسازی گروههای کم درآمد برنامه ششم توسعه و معاونت برنامهریزی و امور زیربنایی معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم کشور. نشرکوشا.
عنابستانی، علی‎اکبر؛ بهادری امجز، فرخ لقا؛ توکلی‎نیا، جمیله (۱۴۰۱). تحلیل فضایی عوامل مؤثر بر شکل‎گیری رشد هوشمند در سکونتگاه‎های روستایی مورد: شهرستان جیرفت. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، ۱۱(۱)، ۸۷-۱۱۰. https://doi.org/ 20.1001.1.23222131.1401.11.39.4.7
عنابستانی، علی‎اکبر؛ جوانشیری، مهدی (۱۳۹۵). بررسی و تحلیل شاخص‎های توسعه هوشمند روستایی (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان بینالود). مجله پژوهش و برنامهریزی روستایی، ۵(۴)، ۱۸۷-۲۱۲. https://doi.org/10.22067/jrrp.v5i4. 61113
عنابستانی، علی‎اکبر؛ کلاته میمری، رقیه (۱۳۹۹). تحلیل فضایی شاخص‎های مؤثر در شکل‎گیری توسعه هوشمند روستایی مطالعه موردی: شهرستان جوین. فصلنامه جغرافیا و توسعه، ۱۸(۶۰)، ۱-۲۰. https://doi.org/10.22111/GDIJ.2020.5638
کاوسی، اله؛ محمدی، جمال (۱۳۹۹). تحرک و جابجایی هوشمند شهری و توسعه پایدار شهر شیراز. مجله جغرافیا، ۱۸(۶۵)، ۱۹-۳۰. https://doi.org/20.1001.1.27172996.1399.18.2.2.9
مختاری کرچگانی، علی؛ توکلی، مرتضی؛ برزو، غلامرضا؛ یاراحمدی، کیارش (۱۴۰۴). چشم اندازهای روستاهای هوشمند و توسعه پایدار سرزمینی: یک تحلیل بیومتریک و مرور سیستماتیک. مجله آمایش و توسعه، ۱(۳)، ۱۶-۳۲. https://doi.org/10.22034/ JPD.2024.2023834.1051
مرکز آمار ایران (۱۳۹۵). نتایج تفصیلی کل کشور، تهران: سازمان آمار ایران.
میری، بهاره؛ عزمی، آئیژ؛ اکبرپور، محمد (۱۳۹۹). تحلیل ساختاری و کارکردی پایداری مسکن روستایی (مطالعه موردی: دهستان سرفیروزآباد بخش مرکزی کرمانشاه). نشریه علمی برنامهریزی توسعه کالبدی، ۵(۴)، ۵۳-۷۳. https://doi.org/10.30473/psp.2021.51392.2257
نوروزی، اصغر (۱۴۰۰). واکاوی شاخص‎ها و امکان‎سنجی توسعه روستای هوشمند (نمونه مورد مطالعه روستای آورگان). فصلنامه جغرافیا، ۱۹(۶۸)، ۲۵۱-۲۶۳. https://doi.org/20.1001.1.27172996.1400.19.1.15.7
نوروزی، اصغر؛ غلامیان، حیدرعلی (۱۳۹۸). علل ناکارآمدی مدیریت روستایی از دیدگاه مردم محلی شهرستان سامان. مجله جغرافیا، ۱۷(۶۳)، ۱۹۶-۲۱۵. https://mag.iga.ir/article_246074.html