بررسی تغییرات دینامیکی مساحت و مورفولوژی بدنه آبی مجموعه تالاب انزلی به کمک تصاویر راداری سنتینل 1 و داده‌های هواشناسی زمینی و ماهواره‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی نقشه برداری، دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی،بابل، مازندران، ایران.

2 گروه فتوگرامتری، دانشکده نقشه‎برداری، دانشگاه تفرش، مرکزی، ایران.

چکیده

تالاب‌ها از مهم‌ترین زیست‌بوم‌های طبیعی زمین هستند که به دلیل تغییرات اقلیمی و دخالت‌های انسانی در معرض تحول‌اند. تالاب‌های ساحلی، مانند مجموعه تالاب انزلی، تحت‌تأثیر عواملی چون تغییرات آب‌و‌هوایی، گسترش گردشگری، توسعه شهری و تغییرات تراز آب دریا دچار دگرگونی‌های قابل‌توجهی می‌شوند. در این تحقیق، تغییرات پوشش آبی تالاب انزلی طی سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۴ بررسی شده است. این مجموعه شامل سه بخش اصلی سیاکشیم، سرخانکل و تالاب غرب بوده و برای استخراج تغییرات سالیانه، تصاویر راداری ماهواره سنتینل ۱ به کار گرفته شده‌اند. در طول دوره هشت ساله مطالعه، مجموعه تالاب انزلی تغییرات قابل‌توجهی در پوشش آبی خود تجربه کرد که با استفاده از داده‌های ایستگاه‌های سینوپتیک گیلان و حسگرهای ماهواره‌ای دررابطه‌با عوامل هواشناسی مانند دما، بارش و تبخیر مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. تصاویر راداری کاهش کلی ۲۶۰۵ هکتاری پوشش آبی را نشان داد که تالاب‌های غربی، سرخانکل و سیاه‌کشیم به ترتیب ۵۰، ۴۸ و ۲ درصد در این کاهش نقش داشتند. در مقایسه با سال ۲۰۱۷، پوشش آبی در این تالاب‌ها به ترتیب ۳۶، ۹۲ و ۶ درصد کاهش یافت. این مطالعه همچنین شاخص‌های NDVI از لندست ۸، لندست ۹ و سنتینل ۲ را بررسی کرد و آنها را با داده‌های میانگین سالانه LST مقایسه کرد. یافته‌ها نشان دهنده افزایش رشد پوشش گیاهی در مناطق تالابی و جایگزینی بخش‌هایی از پوشش آبی بود. این تغییر منجر به کاهش قابل توجه اختلاف دما بین بالاترین و پایین‌ترین دماهای روزانه در سال‌های اخیر شد که نشان‌دهنده تغییرات در میکروکلیما به دلیل گسترش پوشش گیاهی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


باقری، حمید؛ رستمی، رحیمه (1403). ارزیابی دقت تصاویر فراطیفی و چندطیفی در طبقه بندی پوشش تالاب ها با استفاده از روش های مختلف طبقه بندی (مطالعه موردی: تالاب شادگان). تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی, 24(74), 272-292. http://doi.org 10.61186/jgs.24.74.22
پناهنده، محمد؛ عبدلی، مهسا (1400). بررسی روند توالی سرزمینی تالاب انزلی با استفاده از رویکرد اکولوژی سیمای سرزمین. اکوبیولوژی تالاب (تالاب)، 13(48)، 5-22. http://jweb.ahvaz.iau.ir/article-1-955-fa.html
توکلی، بابک؛ ثابت رفتار، کریم (2004). ارزیابی آثار توسعه (EIA) جاده کنار گذر انزلی.‎ محیط شناسی, 29(32)، 21-26. http://dor. org/20.1001.1.10258620.1382.29.32.3.5
زبردست، لعبت؛ جعفری، حمیدرضا (1390). ارزیابی روند تغییرات تالاب انزلی با استفاده از سنجش از دور و ارایه راه حل مدیریتی. محیط شناسی، 37(57)، 57-64. http://dor.org/20.1001.1.10258620.1390.37.57.7.5
عدل، مهسا؛ قراگوزلو، علیرضا؛ نوری، جعفر؛ ارجمندی، رضا؛ فریادی، شهرزاد (2021). بررسی و تعیین روند سه دهه تغییرات کاربری اراضی شهرستان انزلی با استفاده از GIS/RS. علوم و تکنولوژی محیط زیست،22 (9)، 167-177. https://doi.org/10. 22034/jest.2021.39820.4468
مدبری، هادی؛ شکوهی، علیرضا (1399). تعیین نیاز آبی تالاب انزلی بر اساس شاخص های اکولوژیکی-گردشگری در چارچوب IWRM. تحقیقات آب و خاک ایران، 51(10)، 2501-2517. https://doi.org/10.22059/ijswr. 2020.303554.668633
مغانی رحیمی، فریبا؛ مزیدی، احمد (1403). مطالعه و پایش تغییرات تالاب هورالعظیم با استفاده تصاویر لندست 8. جغرافیا و پایداری محیط, 14(1)، 13-33. https://doi.org/10.22126/GES.2023.9738.2698