شناسایی شاخص‌های ارزیابی پایداری اجتماعی در مجتمع‌های مسکونی با رویکرد فراترکیب (موردمطالعه: پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

چکیده

در روند پیشرفت جوامع، مسکن جایگاهی اساسی دارد و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نیازهای افراد شناخته می‌شود و باتوجه‌به این مهم، در سال‌های اخیر، توجه به بُعد اجتماعی در توسعه معماری پایدار به شکل چشمگیری افزایش‌یافته است؛ بااین‌حال، به دلیل ماهیت وابسته به زمینه مفهوم پایداری اجتماعی، اجماع میان محققان در خصوص ویژگی‌های این مفهوم وجود ندارد. به‌منظور رفع این شکاف دانشی، پژوهش حاضر تلاش داشت تا با بهره‌گیری از رویکردی نظام‌مند، فهرستی طبقه‌بندی‌شده از شاخص‌های ارزیابی پایداری اجتماعی در طراحی مجتمع‌های مسکونی مطرح در ادبیات، ارائه دهد. روش پژوهش، فراترکیب منطبق بر رویکرد هفت‌مرحله‌ای سندلوسکی و بارسو انتخاب شد. در این راستا جامعه هدف تحقیق، شامل تمامی پژوهش‌های منتشرشده در بازه زمانی سال‌های 1994 تا 2025 پایگاه‌داده اسکوپوس بود. پس از انجام فرایند غربالگری مطابق با روش منتخب، از مجموع 221 پژوهش شناسایی‌شده اولیه، 19 پژوهش در فهرست نهایی باقی ماند و مبنای کدگذاری قرار گرفت. پس از اتمام فرایند کدگذاری، 23 شاخص منحصربه‌فرد استخراج‌شده، ذیل 12 مفهوم شامل مطلوبیت محیط خصوصی، مطلوبیت فضای عمومی، مطلوبیت کالبدی مجتمع مسکونی، حس تعلق به مکان، دسترسی‌پذیری، رعایت سرانه عملکردی، برابری اجتماعی، امنیت، ایمنی، مشارکت اجتماعی، تعامل اجتماعی و انسجام اجتماعی و 4 مقوله پدیدار شده شامل رضایت و مطلوبیت محیطی، عدالت اجتماعی، آسایش و سرمایه اجتماعی طبقه‌بندی شدند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مراجع

حکمت‌نیا، حسن؛ پاک‌گوهر، علیرضا؛ باقری کشکولی، علی (1400). دستیابی به مسکن پایدار با رویکرد تحلیل شاخص‌‌های کالبدی، اجتماعی و اقتصادی، مطالعه موردی: شهر سیرجان. فصلنامه علمی پژوهش‌های بوم‌شناسی شهری، 12(4)، 1-18. https://doi.org/10.30473/grup.2022.8745
کتابچی، عماد؛ مسعود، عاطفه؛ مسعود، محدثه (1397). ارزیابی و سنجش پایداری در مجتمع‌های مسکونی (نمونه موردی: مجتمع مسکونی رضوان بلوار مطهری جنوبی شیراز). معماری شناسی، 1(2)، 1-15. https://memarishenasi.ir/files/cd_papers/ r_70_181027143759
صفرعلی‌زاده، اسماعیل؛ حسین‌زاده، رباب (1402). تحلیل فضایی شاخص‌های مسکن پایدار در کلان‌شهر تهران. جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، 21(2)، 257-286. https://doi.org/10.22067/jgrd.2023.82420.1278
طایفی نصرآبادی، مهلا؛ حاتمی‌نژاد، حسین (1397). تحلیلی بر شاخص‌های پایداری مسکن (مطالعه موردی: منطقه یک شهرداری مشهد). جغرافیا و برنامه‌ریزی، 22(66)، 307-327. https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_8572.html

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار